شامگاه ۱۸دی ۱۴۰۴ در پی گسترش اعتراضات معیشتی مردم ایران و به گفتهی جمهوری اسلامی ایران، ربوده شدن اعتراضات مردمی توسط تروریست ها، تمامی راههای ارتباطی داخل ایران قطع شد. بعد از چند ساعت، صرفا امکان تماس وجود داشت و حتی پیامک نیز از دسترس خارج شد. با گذشت ۲۴ ساعت، صرفا وبسایتهایی که سرور داخلی داشتند، از طریق وارد کردن نام دامنه، در دسترس بودند. این خاموشی دیجیتال ادامه پیدا کرد.
شامگاه ۲۷ دی ماه، امکان پیامک برای اپراتورهای مختلف فراهم شد. ۲۸ دی ماه تعدادی از پیام رسان های داخلی بصورت محدود در دسترس قرار گرفتند. در نهایت شامگاه ۲۸ دی ماه، موتور جستجوی گوگل هم در دسترس قرار گرفت.
اما دسترسی به اینترنت بین الملل همچنان محدود ماند. از ۲۹ دی ماه، تعداد اندکی از مردم با استفاده از نرم افزارهای تغییر آی پی(فیلتر شکن) بصورت محدود میتوانستند به اینترنت بین الملل و شبکه های اجتماعی داخلی متصل شوند. بررسی های کارو وبز نشان میدهد که بیشتر این افراد از شهرهای اصفهان، تهران و شیراز بودند.
در ادامه اخبار رفع محدودیت های اینترنت بین الملل را که توسط مسئولین منتشر میشود شرح میدهیم.
اخبار رفع محدودیت های اینترنت ایران از زبان مسئولین:
بدترین اتفاق در این قطعی گستردهی ارتباطی در دی ماه ۱۴۰۴ ایران، بی خبری از زمان وصل شدن اینترنت بود. فرسودگی روانی و ابهام کمل مردم و کسب و کارها شاید اثرات مخرب تری از زیانهای مالی باشد که کمتر به آن توجه شد و میشود.
بسیاری از صاحبین کسب و کار در این شرایط، حتی برای یکساعت بعد هم نمیتوانند برنامه ریزی کنند، چه برسد به فکر توسعه و پیشرفت کسب و کار باشند. در ادامه اخبار منتشر شده در مورد وصل شدن اینترنت بین الملل را پس از ۱۲ روز خاموشی کامل، از زبان مسئولین بررسی میکنیم.
- وزارت ارتباطات: منفعل ترین واکنشها را از مرتبط ترین مسئولین، در این روزها شنیدیم. ستارهاشمی وزیر ارتباطات دولت آقای پزشکیان، تا این لحظه که در حال نگارش این مقاله هستیم(۳۰ دی ماه)، هیچ حرف مشخصی در رابطه با قطعی سراسری ارتباطات ایران نزده اند. پر تکرار ترین واکنش ایشان این بوده است که : تصمیم قطع اینترنت بین الملل توسط وزارت ارتباطات گرفته نشده است. برای بازگشت اینترنت به شرایط عادی پیگیریم!!!
- رییس جمهور: آقای پزشکیان در تاریخ ۲۸ دی ماه، به آقای لاریجانی دبیر شورای امنیت، توصیه کردند که سریع تر شرایط را برای بازگشت اینترنت به شرایط عادی فراهم کنند.
- نمایندگان مجلس: تعدادی از نمایندگان مجلس در روزهای گذشته نظرات متفاوتی داده اند. یکی از این افراد گفته بود که اینترنت تا دوشنبه یا نهایتا سه شنبه ۳۰ دی ماه به حالت عادی باز میگردد. این اتفاق در این تاریخ نیفتاد.
- رییس اتحادیه کسب و کارهای مجازی: جناب آقای الفت نسب، ضمن اشاره به زیانهای زیادی که این قطعی گسترده به اقتصاد دیجیتال زده، در تاریخ ۳۰ دی ماه فرمودند که همین روزها اینترنت به شرایط عادی باز میگردد!!!
تعداد خبر ها بسیار زیاد است اما در هیچکدام قطعیتی برای زمان وصل شدن اینترنت وجود ندارد. برای افرادی مانند ما در کارو وبز، که حیات کسب و کارمان به نفس های نیمه جان اقتصاد دیجیتال بسته است، این عدم قطعیت باعث فرسایش روانی میشود. در این روزها فقط در حال رفرش کردن خبرها هستیم، تا شاید یک پاسخ درست برای سوال خودمان پیدا کنیم:
اینترنت بین الملل چه زمانی به حالت عادی باز میگردد؟ اما هنوز بعد از گذشت این همه روز پاسخی دقیق نگرفته ایم.
زیانهای اقتصاد دیجیتال ایران در قطعی گستردهی ارتباطات در دی ماه ۱۴۰۴
در مورد زیانهای وارد شده به پیکر نیمه جان اقتصاد دیجیتال ایران عددهای زیادی بیان شده است. اما قطعا باید زمان بگذرد تا بتوان پارامترهای زیادی را بررسی کرد و به عدد دقیق تری رسید.
بر اساس آمار و احتمال بخواهیم محاسبه کنیم، با توجه به حجم ۱۲۰ همتی اقتصاد دیجیتال ایران در سال ۱۴۰۳، بدون در نظر گرفتن تورم، افزایش سهم ۱۴۰۴ و پارامترهای دیگر، ضرر این قطعی گسترده حداقل هفته ای ۲/۵ همت است.
اما آماری که کسب و کارهای بزرگ زیست بوم دیجیتال ایران در روزهای قطعی بیان میکنند، بیانگر زیانهای خیلی بیشتری است. برای مثال اسنپ در روزهای اولیهی این قطعی، از کاهش فروش ۵۰۰ میلیاردی کسب و کارهای سوپر اپ اسنپ گفته بود. دیجی کالا نیز از کاهش فروش ۷۵ درصدی پرده برداشته بود.
بررسی های ما در کارووبز هم در مورد کسب و کارهای کوچک نشان از افت ۹۰ درصدی وبسایت ها در زمان قطعی ارتباطات، دارد. ما در کارو وبز به واسطهی مشتریانی که از قشر کسب و کارهای کوچک و متوسط داریم، از نزدیک آسیب های وارده به آنها را لمس کردیم. فروش خیلی کم و محدود از طریق ترب و گاها موتور جستجوی ذره بین، قابل مقایسه با فروش آنها در روزهای عادی نبود.
به این ضرر های مادی، فرسودگی روانی، بی اعتمادی به فضای دیجیتال توسط مشتریان، موج بیکاری در ماههای آینده و موج احتمالی مهاجرت متخصصین از ایران را هم اضافه کنید.
اگر مثل ما در کامنتهای سایت های مختلف، به دنبال روزنه امید برای خبری دقیق بوده باشید احتمالا این موارد را هم دیده اید:
- دانشجویان و دانش آموزانی که نگران امتحانات خودشون بودند و قطعی اینترنت باعث شده بود بسیاری از جزوه ها و ویدئوهای آموزشی موردنیازشان در دسترسشان نباشد.
- گیمر هایی که از نبود اینترنت کلافه شده بودند.
- تریدرهایی که کل سرمایهشان روی هوا در بروکرهای خارجی مانده بود.
- آنلاینشاپهایی که به امید رونق ماههای آخرسال کلی وام و چک و بدهی داشتند و این قطعی ارتباط محاسباتشان را بهم ریخته بود. احتمالا بسیاری از آنها تا سالهای سال به فکر راه اندازی کسب و کار جدید نباشند.
- و مردمی که تنها تفریحشان فضای مجازی بود و تنها تفریح ارزانشان هم از انها گرفته شده بود.
پیش بینی کارو وبز از اتمام قطعی اینترنت بین الملل و بازگشت به شراط عادی
طبیعتا در برههای از زمان که جناب وزیر ارتباطات!!! آقای ستار هاشمی پاسخی برای این سوال ندارد، پیش بینی بسیار سخت است. اما باتوجه به بررسی های ما در کارو وبز، احتمالا از ۱ بهمن شرایط اینترنت رو به بهبودی می رود و طبق تجربه از قطعی های متعدد قبلی، تا اواسط هفته ی بعد(۷-۸ بهمن) شبکهی اینترنت به پایداری میرسد. منظور از پایداری اینترنت، بدون فیلتر بودن و اینترنت آزاد نیست! صرفا فیلتر شکنهایی که برای آن هزینه میکنید، کار خواهند کرد. اما احتمالا با افزایش شدید قیمت آنها!
